زرشک، گیاهی که هیچ قسمتی از آن دور ریختنی نیست
شناسه خبر :۱۱۹۳

استفاده از پسماندهای گیاه زرشک

زرشک از محصولات استراتژیک استان خراسان جنوبی است که سالانه مقدار ۱۴ هزار تن (معادل ۹۸ درصد تولید در کل کشور) از این محصول تولید می شود؛ اما در کنار این محصول، پژوهشگر و مخترع بیرجندی توانسته است با آزمایش و بررسی سایر قسمت های این گیاه، به نتایج جالبی دست پیدا کند.
نسخه مناسب چاپ

محمد وظیفه شناس، پژوهشگر و مخترع بیرجندی بیان کرد: کمپوست ساقه زرشک، دمنوش پوست ساقه زرشک، دهانشویه برگ زرشک و دستگاه خرد کن ساقه زرشک از جمله مواردی است که توانسته ام با آزمایش های متعدد به آنها دست یابم. نحوه ی دست یافتن به هر کدام از این موارد و خواص آن به صورت جداگانه تشریح می گردد.

کمپوست ساقه زرشک

این پژوهشگر در خصوص کمپوست ساقه زرشک اظهار داشت: با توجه به اینکه گیاه زرشک در استان و منطقه ما زیاد تولید می شود، زباله و پسماندهای آن نیز بسیار زیاد است. با توجه به اینکه در طب سنتی در خصوص ساقه گیاه زرشک، زیاد سفارش شده و از خواص درمانی آن سخن گفته شده است، در ابتدا ساقه این گیاه در آزمایش مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بررسی های حاکی از آن بود که PH این محصول پائین بوده و در واقع دارای خاصیت اسیدی است. پس از مشورت با دکتر گیاه پزشک، تصمیم بر آن شد که کمپوست این محصول را تهیه کنم. پس از تهیه کمپوست و آزمایش آن به این نتیجه دست یافتم که می توان از کودی که از ساقه و خار زرشک به دست می آید، برای رفع شوری خاک زمین های کشاورزی استفاده کرد.

وی در ادامه عنوان کرد: البته پیش از این در بخش زمین های کشاورزی شهرستان قاین ملاحظه کردم که برخی از کشاورزان، خار زرشک را می کوبند و در زمین های کشاورزی دفن می کنند تا خاک  نرم تر شود. اکنون با این آزمایش اثبات شد که این گیاه علاوه بر نرم کردن، دارای خاصیت رفع شوری خاک نیز هست. با توجه به اینکه کشور ایران چندی است از مشکل خشکسالی و شوری زمین های کشاورزی رنج می برد، استفاده از کود ساقه این گیاه باعث رونق بخش کشاورزی خواهد شد.

وی همچنین افزود: این کمپوست دارای خواصی است که آن را منحصر به فرد نموده است؛ از جمله اینکه آنتی باکتریال است، یعنی میکروب کش است و آفات  و قارچ های موجود بر روی ساقه گیاه را از بین می برد. PH آن حدود ۶ است که برای استفاده گل های آپارتمانی بسیار مناسب است. ضریب cvn  آن از یک هفتصدم به یک سی ام کاهش پیدا کرده که برای خاک کشاورزی بسیار مرغوب می باشد.  

این مخترع تأکید کرد: در حال حاضر بصورت آزمایشی این کمپوست را در بسته های نیم و یک کیلویی تهیه کرده ایم و متقاضیان می توانند از آن برای گل های آپارتمانی و کشت گلخانه های استفاده کنند. این کمپوست برای تمام گیاهان آپارتمانی مناسب است و موجب رشد بیشتر آنها می گردد؛ بجز گیاه کاکتوس که استفاده از کمپوست برای آن توصیه نمی شود به دلیل اینکه کاکتوس، گیاهی شورپسند است و نیاز به خاک شور دارد.

وی گفت: پیش بینی می شود که در سال حدود ۵۰۰۰ تن از این کمپوست را بتوانیم تهیه و به سراسر کشور صادر کنیم. هر کیلوگرم معادل ۱۰۰۰ تومان به فروش می رسد که در مقایسه با کمپوست های مشابه در بازار، دارای قیمت پایینتری است و این عامل موجب تنظیم بازار و کمک به هزینه های مشتری نیز می شود.

دستگاه خرد کن ساقه زرشک

محقق بیرجندی گفت: همزمان با اقدام به تهیه کمپوست ساقه این گیاه، با مشکلی مواجه شدیم. دستگاه هایی که در بازار وجود داشت، همگی برای خرد کردن ساقه هایی با قطر بیشتر از یک سانتی متر طراحی شده بود و عملاً برای خرد کردن ساقه و خار زرشک که قطر کمی دارد، مناسب نبود؛ بنابراین به فکر طراحی دستگاهی افتادیم که بتواند این کار را انجام دهد. پاییز سال ۱۳۹۵ طراحی این دستگاه آغاز شد و پس از ساخت ۵ نمونه، در اردیبشه سال جاری موفق به ساخت نمونه نهایی آن شدم.

دمنوش پوست ساقه زرشک

وظیفه شناس در ادامه گفتگو در خصوص پوست ساقه زرشک توضیح داد: زمانی که از دستگاه خرد کن ساقه استفاده کردیم، مشاهده شد که دستگاه به هنگام خرد کردن ساقه، پوست آن را جدا می کند. به منظور پی بردن به خواص احتمالی دارویی پوست ساقه، آزمایش هایی را بر روی آن انجام دادیم. نتایج آزمایش بیانگر آن بود که دمنوش آن برای رفع سنگ کلیه، سنگ صفرا و کاهش فشار خون بسیار مؤثر عمل خواهد کرد. دمنوش پوست ساقه این گیاه دارای طعم مناسب و به رنگ چای است که نوشیدن آن برای تمامی افراد به استثنای زنان باردار توصیه می شود.

دهانشویه برگ زرشک

این پژوهشگر تصریح کرد: برگ گیاه زرشک از دیگر بخش های زاید آن است که پس از برداشت محصول، معمولاً دور ریخته یا خوراک دام می شود. ما موفق شدیم پس از بررسی های آزمایشگاهی بر روی برگ آن نیز ثابت کنیم که حتی برگ این گیاه دارای خاصیت های شگفت انگیزی است. نتایج حاصل از بررسی آزمایشگاهی نشان داد که برگ این گیاه، آنتی اکسیدانی قوی و همچنین منبع غنی و سرشار ویتامین ث است. پس از اینکه به این نتایج دست یافتیم، با مشورت دکتر وظیفه شناس، کارشناس مرکز تحقیقات کشاورزی یزد، تصمیم بر آن شد که از عصاره برگ زرشک در تهیه دهانشویه استفاد کنیم تا به بهترین وجه ممکن از مواد موجود در آن استفاده شود.

وی در پایان یادآور شد: کشاورزان می توانند پس از برداشت گیاه زرشک، با فروش پسماندهای آن منبع درآمد جدیدی کسب کنند که هم به لحاظ اقتصادی و هم به لحاظ مرغوب نمودن محصولات کشاورزی قابل توجه است.

    دیدگاه ها

    • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب منتشر خواهد شد.
    • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
    • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.